Top 5+ Sai Lầm Khi Quan Trắc Nước Thải Định Kỳ Doanh Nghiệp Cần Tránh
Quan trắc nước thải định kỳ là một trong những nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là căn cứ để cơ quan quản lý đánh giá mức độ tuân thủ môi trường và hiệu quả vận hành hệ thống xử lý nước thải của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều doanh nghiệp vẫn bị xử phạt, dù đã thực hiện quan trắc đầy đủ theo “cảm nhận” của mình. Nguyên nhân không nằm ở việc có làm hay không, mà nằm ở làm sai quy trình, sai kỹ thuật hoặc sai hồ sơ pháp lý.
Bài viết này sẽ tổng hợp 5 sai lầm phổ biến nhất khi quan trắc nước thải định kỳ, giúp doanh nghiệp:
- Tránh rủi ro bị phạt hành chính
- Tối ưu chi phí quan trắc
- Đảm bảo kết quả có giá trị pháp lý và được cơ quan chức năng chấp nhận
1. Sai lầm về tần suất và thời điểm lấy mẫu
Lỗi thường gặp
Nhiều doanh nghiệp không nắm rõ tần suất quan trắc được quy định trong Giấy phép môi trường (GPMT) hoặc hồ sơ ĐTM. Một số trường hợp biết quy định nhưng vẫn làm sai, điển hình như:
- Quy định quan trắc 3 tháng/lần, nhưng dồn đến cuối năm mới lấy mẫu
- Chỉ quan trắc 1–2 đợt/năm thay vì đủ số lần theo giấy phép
Hệ quả pháp lý
- Báo cáo công tác bảo vệ môi trường cuối năm thiếu dữ liệu quan trắc
- Khi thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính do không thực hiện đúng nội dung giấy phép
- Trường hợp nghiêm trọng có thể bị yêu cầu quan trắc bổ sung, phát sinh chi phí ngoài kế hoạch
Giải pháp
Ngay sau khi được cấp GPMT hoặc phê duyệt ĐTM, doanh nghiệp nên:
- Rà soát kỹ tần suất quan trắc nước thải
- Lập kế hoạch quan trắc ngay từ đầu năm
- Gắn lịch quan trắc với lịch vận hành và bảo trì hệ thống xử lý
2. Vị trí lấy mẫu không đúng quy định
Lỗi thường gặp
Một sai lầm rất phổ biến là lấy mẫu không đúng vị trí được phê duyệt, chẳng hạn:
- Lấy mẫu tại bồn chứa trung gian
- Lấy mẫu sau khi thực hiện pha loãng nước thải (Ví dụ: trộn với nước mưa, nước sạch hoặc nước làm mát để giảm nồng độ)
- Lấy mẫu ở vị trí khác với bản vẽ trong GPMT
Hệ quả kỹ thuật và pháp lý
- Kết quả quan trắc không phản ánh đúng chất lượng nước thải đầu ra
- Khi đoàn kiểm tra đối chiếu hồ sơ và thực tế, số liệu có thể bị đánh giá là không hợp lệ
- Doanh nghiệp vẫn có nguy cơ bị xử phạt dù hệ thống xử lý vận hành tốt
Giải pháp
- Xác định chính xác điểm xả thải cuối cùng ra nguồn tiếp nhận
- Kiểm tra lại tọa độ, hố ga quan trắc theo bản vẽ trong GPMT
- Gắn biển nhận diện điểm quan trắc để tránh nhầm lẫn khi lấy mẫu
3. Lựa chọn đơn vị quan trắc không có chứng chỉ VIMCERTS
Lỗi thường gặp
Vì muốn tiết kiệm chi phí, nhiều doanh nghiệp:
- Thuê đơn vị quan trắc giá rẻ
- Không kiểm tra chứng chỉ VIMCERTS
- Không đối chiếu danh mục thông số được phép phân tích
Hệ quả nghiêm trọng
- Kết quả quan trắc không có giá trị pháp lý
- Hồ sơ nộp lên Sở Nông nghiệp và Môi trường có thể bị bác bỏ
- Doanh nghiệp buộc phải quan trắc lại từ đầu, tốn thời gian và chi phí gấp đôi
Giải pháp
Trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp cần:
- Yêu cầu đơn vị cung cấp chứng chỉ VIMCERTS còn hiệu lực
- Kiểm tra rõ các thông số nước thải được phép phân tích
- Ưu tiên các đơn vị có kinh nghiệm làm việc với khu công nghiệp và cơ quan quản lý địa phương
4. Sai sót trong kỹ thuật bảo quản và vận chuyển mẫu
Lỗi thường gặp
Một số lỗi kỹ thuật tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả:
- Không cho chất bảo quản ngay sau khi lấy mẫu
- Vận chuyển mẫu ở nhiệt độ thường trong thời gian dài
- Không tuân thủ thời gian phân tích theo quy định TCVN
Hệ quả
- Các thông số như COD, BOD₅, Nitơ, vi sinh bị biến đổi
- Kết quả phân tích có xu hướng vượt quy chuẩn, dù hệ thống xử lý vẫn vận hành tốt
- Doanh nghiệp hiểu nhầm rằng hệ thống xử lý “có vấn đề”, dẫn đến xử lý sai hướng
Giải pháp
- Đảm bảo đơn vị quan trắc tuân thủ nghiêm ngặt các TCVN về lấy mẫu và bảo quản mẫu
- Doanh nghiệp nên giám sát trực tiếp quá trình lấy mẫu
- Yêu cầu ghi rõ điều kiện bảo quản trong biên bản hiện trường
5. Bỏ qua việc đo lưu lượng tại thời điểm quan trắc
Lỗi thường gặp
Nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng phân tích nồng độ ô nhiễm (mg/L) mà quên mất:
- Đo lưu lượng nước thải (m³/ngày.đêm) tại thời điểm quan trắc
Hệ quả
- Không đủ dữ liệu để tính tải lượng ô nhiễm
- Theo các quy định mới, nhiều trường hợp phải báo cáo cả lưu lượng tức thời và lưu lượng tổng
- Hồ sơ quan trắc bị đánh giá là chưa đầy đủ
Giải pháp
- Lắp đặt đồng hồ đo lưu lượng nước thải phù hợp
- Ghi chép nhật ký vận hành hệ thống xử lý đầy đủ
- Đảm bảo số liệu lưu lượng khớp với số liệu trong báo cáo môi trường
Với phương châm “Uy tín tạo nên chất lượng” mỗi sản phẩm, mỗi dự án lắp đặt cho khách hàng đều được Thiên Long thực hiện bằng cả tâm huyết. Chúng tôi cam kết tất cả sản phẩm Thiên Long được làm từ nguyên liệu chất lượng, ứng dụng công nghệ và giải pháp tiên tiến nhất hiện nay. Khách hàng mang đến Thiên Long bài toán môi trường của mình, Thiên Long gửi lại lời giải tiết kiệm và tối ưu nhất cho khách hàng.Quý doanh nghiệp có nhu cầu hợp tác công ty để thi công lắp đặt hệ thống xử lý vấn đề môi trường hoặc quan tâm đến các hạng mục khác, hãy liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0965 565 579.
