Quan trắc nước thải 2025: Đối tượng, Tần suất và Quy định xử phạt mới nhất

1. Doanh nghiệp nào BẮT BUỘC phải quan trắc nước thải

- Đối tượng phải lắp đặt Quan trắc nước thải tự động:

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 97 Nghị định 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Khoản 46 Điều 1 Nghị định 05/2025/NĐ-CP), các đối tượng sau đây bắt buộc phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục (có camera theo dõi và thiết bị lấy mẫu tự động):

• Khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung và Cụm công nghiệp: Đây là đối tượng mặc nhiên phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động tại đầu ra của hệ thống xử lý nước thải tập trung trước khi xả ra môi trường, bất kể lưu lượng (miễn là có xả thải ra ngoài). Đây là chốt chặn kiểm soát quan trọng nhất của các khu kinh tế.
• Dự án thuộc loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường (Nguy cơ cao): Có lưu lượng xả thải trung bình từ 500 m³/ngày trở lên. Đây là ngưỡng quy định chặt chẽ, yêu cầu sự giám sát liên tục để phòng ngừa sự cố.

- Đối tượng chỉ cần Quan trắc định kỳ:

Không phải tất cả các nguồn thải lớn đều phải lắp quan trắc tự động. Nghị định 05/2025/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp ngoại lệ, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư nếu thuộc các diện sau:

• Cơ sở đã đấu nối toàn bộ nước thải vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp (KCN chịu trách nhiệm quan trắc).
• Cơ sở nuôi trồng thủy sản.
• Cơ sở có hệ thống xử lý nước thải từ quá trình vệ sinh bồn bể định kỳ tách riêng.
• Cơ sở xả nước làm mát (nước trao đổi nhiệt) không sử dụng Clo hoặc hóa chất khử trùng.
• Nước mưa chảy tràn.

Đối với các đối tượng này và các cơ sở có lưu lượng dưới ngưỡng quy định, chế độ Quan trắc định kỳ sẽ được áp dụng. Tần suất và thông số sẽ được ấn định cụ thể trong Giấy phép môi trường, thường là 03 tháng/lần hoặc 06 tháng/lần tùy theo mức độ rủi ro.

2. Tần suất quan trắc và Các chỉ tiêu cần đo đạc

-Tần suất quan trắc: Căn cứ Điểm b Khoản 3 Điều 97 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, tần suất quan trắc nước thải định kỳ đối với các dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được quy định cụ thể như sau:

+ Đối với đơn vị hoạt động liên tục:

• 03 tháng/lần: Áp dụng cho các trường hợp thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường.
• 06 tháng/lần: Áp dụng cho các trường hợp còn lại.

+ Đối với đơn vị hoạt động theo thời vụ: (Áp dụng cho đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường) Tần suất quan trắc được xác định dựa trên tổng thời gian hoạt động trong năm:

• Hoạt động từ 03 tháng trở xuống: Quan trắc 01 lần.
• Hoạt động trên 03 tháng đến 06 tháng: Quan trắc 02 lần.
• Hoạt động trên 06 tháng đến dưới 09 tháng: Quan trắc 03 lần.
• Hoạt động trên 09 tháng: Quan trắc 04 lần.

- Chỉ tiêu quan trắc nước thải

• Lưu lượng: Thông số đầu tiên và quan trọng nhất. Được dùng để tính toán tải lượng ô nhiễm và phí bảo vệ môi trường.
• pH: Chỉ thị độ axit/kiềm. pH quá thấp hoặc quá cao có thể phá hủy hệ sinh thái thủy sinh ngay lập tức.
• Nhiệt độ: Ảnh hưởng đến lượng oxy hòa tan trong nước nguồn.
• COD (Nhu cầu oxy hóa học): Đại diện cho lượng chất hữu cơ. Đây là thông số khó đo chính xác nhất và thường yêu cầu bảo trì thường xuyên.
• TSS (Tổng chất rắn lơ lửng): Đo độ đục của nước.
• Amoni (NH4⁺): Đặc biệt quan trọng với nước thải sinh hoạt, chế biến thực phẩm, cao su.

Ngoài ra, các ngành đặc thù phải đo thêm: Độ màu (Dệt nhuộm), Nitơ tổng, Phốt pho tổng, Clo dư, Kim loại nặng (Xi mạ)... Dự thảo QCVN 14:2025/BTNMT cũng đang xem xét siết chặt hơn giới hạn của các chỉ tiêu dinh dưỡng (N, P) trong nước thải đô thị, buộc các trạm quan trắc phải nâng cấp dải đo và độ nhạy của thiết bị.

3. Mức phạt nếu không thực hiện quan trắc

- Vi phạm về Lắp đặt Hệ thống Quan trắc Tự động: Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian. Việc trì hoãn lắp đặt sau ngày 31/12/2024 đối với các đối tượng cũ hoặc không lắp đặt trước khi vận hành thử nghiệm đối với dự án mới sẽ bị xử lý nghiêm khắc:

• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng: Đối với hành vi lắp đặt không đúng thời hạn.
• Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Đối với hành vi không thực hiện lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục.
• Hình phạt bổ sung: Buộc phải lắp đặt và kiểm định xong trong thời hạn ấn định; có thể bị đình chỉ hoạt động của nguồn thải gây ô nhiễm.

- Vi phạm trong Vận hành và Báo cáo Số liệu: Việc có trạm quan trắc nhưng không vận hành đúng quy trình, hoặc can thiệp vào dữ liệu cũng chịu mức phạt rất cao:

• Gian lận số liệu: Các hành vi sử dụng thiết bị để làm sai lệch kết quả quan trắc có thể bị xử phạt hành chính ở mức kịch khung hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
• Không duy trì hoạt động: Nếu hệ thống bị hỏng mà không báo cáo và khắc phục trong 48 giờ, doanh nghiệp sẽ bị coi là không thực hiện quan trắc.

- Xả thải Vượt Quy chuẩn: Đây là nỗi ám ảnh lớn nhất. Nghị định 45/2022 áp dụng nguyên tắc phạt lũy tiến theo số lần vượt và lưu lượng xả thải. Ví dụ: Xả thải vượt quy chuẩn 10 lần với lưu lượng 1.000 m³/ngày có thể dẫn đến mức phạt hàng tỷ đồng. Đặc biệt, Điều 11 Nghị định 45 quy định mức phạt từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với hành vi xây lắp đường ống xả thải bí mật hoặc xả thải không qua xử lý.

> Xem thêm: Tác động của chất hoạt động bề mặt trong nước thải đến môi trường và hệ thống xử lý

> Xem thêm: Phương pháp xử lý dầu mỡ trong nước thải hiệu quả

Dịch vụ xử lý môi trường - Công ty TNHH Đầu tư Phát Triển TM XD Thiên Long

Với phương châm “Uy tín tạo nên chất lượng” mỗi sản phẩm, mỗi dự án lắp đặt cho khách hàng đều được Thiên Long thực hiện bằng cả tâm huyết. Chúng tôi cam kết tất cả sản phẩm Thiên Long được làm từ nguyên liệu chất lượng, ứng dụng công nghệ và giải pháp tiên tiến nhất hiện nay. Khách hàng mang đến Thiên Long bài toán môi trường của mình, Thiên Long gửi lại lời giải tiết kiệm và tối ưu nhất cho khách hàng.Quý doanh nghiệp có nhu cầu hợp tác công ty để thi công lắp đặt hệ thống xử lý vấn đề môi trường hoặc quan tâm đến các hạng mục khác, hãy liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0965 565 579.